İki haftalık ateşkes

Pakistan’ın arabuluculuğu sonuç verdi ve ABD ile İran, iki hafta süreli bir  ateşkes konusuna anlaşma sağladı.

ABD Başkanı Donald Trump, Truth Social hesabından yaptığı açıklamada İran’a verdiği ültimatomu iki hafta ertelediğini duyurdu. Trump, şunları yazdı:

“Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ve (Genelkurmay Başkanı) Mareşal Asim Münir ile yaptığım görüşmelerin ardından, bu akşam İran’a yönelik planlanan askerî saldırıları durdurmamı talep etmeleri üzerine ve İran İslam Cumhuriyetinin Hürmüz Boğazı’nın tam, derhal ve güvenli bir şekilde açmayı kabul etmesi şartıyla, İran’a yönelik bombardıman ve saldırıları iki hafta süreyle askıya almayı kabul ediyorum.

ABD Başkanı, bunun “karşılıklı bir ateşkes” olduğunu ifade etti.

Trump, “Bu karar, tüm askerî hedeflerimize ulaştığımız, hatta bunları aştığımız ve İran ile uzun vadeli barış ile Orta Doğu’da barışa yönelik nihaî bir anlaşmaya doğru önemli ilerleme kaydettiğimiz için alınmıştır” diye ekledi.

ABD’nin İran’dan “10 maddelik bir teklif” aldığını belirten Trump, bunun “müzakereler için uygulanabilir bir temel” oluşturduğunu bildirdi.

ABD Başkanı, “Geçmişteki anlaşmazlıkların neredeyse tamamı ABD ile İran arasında çözülmüş durumda, ancak iki haftalık süre anlaşmanın tamamlanması ve hayata geçirilmesi için gerekli” dedi.

Trump, “Bu uzun süredir devam eden sorunun çözülmeye çok yakın olmasının bir onur olduğunu” ifade etti.

Donald Trump, daha önce, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı açmaması halinde İran’ı kastederek, “bütün bir medeniyeti yok etmekle” tehdit etmişti.

Papa 14’üncü Leo da, Trump’ın İran halkına yönelik bu tehdidini “kabul edilemez” olarak nitelendirmiş ve “Bu yalnızca uluslararası hukuk meselesi değil, aynı zamanda ahlakî bir meseledir” demişti.

İran'ın 10 maddelik planı

ABD Başkanı Donald Trump’ın ateşkes konusunda İran’la anlaşmaya varıldığını duyururken sözünü ettiği Tahran’ın 10 maddelik planının içeriği açıklandı.

Plan, hem askerî çatışmaların sona erdirilmesini hem de ekonomik ve diplomatik başlıklarda kapsamlı düzenlemeleri içeriyor.

İran devlet medyası tarafından duyurulan planın maddeleri şöyle:

1 – Irak, Lübnan ve Yemen’deki savaşların tamamen sona erdirilmesi

2 - İran’a yönelik savaşın süre sınırı olmaksızın kalıcı şekilde bitirilmesi

3 - Bölgedeki tüm çatışmaların tamamen sona erdirilmesi

4 – Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılması

5 - Hürmüz Boğazı’nda seyrüsefer özgürlüğü ve güvenliğini sağlamak için bir protokol oluşturulması

6 - İran’a yeniden inşa maliyetleri için tam tazminat ödenmesi

7 - İran’a yönelik yaptırımların tamamen kaldırılması

8 - ABD tarafından dondurulan İran’a ait fon ve varlıkların serbest bırakılması

9 - İran’ın nükleer silah edinmeyeceğine tam bağlılık göstermesi

10 - Tüm bu şartların kabul edilmesinin ardından tüm cephelerde derhal ateşkes ilan edilmesi

Trump, ateşkes duyurusunda, ABD’nin İran’dan aldığı bu “10 maddelik teklifin müzakereler için uygulanabilir bir temel” oluşturduğunu bildirmişti.

İran, zafer ilan etti

İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi, İran’ın “büyük bir zafer” kazandığını ve ABD’yi kendi 10 maddelik planını kabul etmeye zorladığını duyurdu.

Konseyden yapılan açıklamaya göre, plan kapsamında ABD’nin İran’a yönelik birincil ve ikincil yaptırımları prensipte kaldırmayı kabul ettiği belirtildi.

Açıklamada ayrıca, ABD’nin, İran’ın nükleer zenginleştirme faaliyetlerini kabul ettiği ve Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünü tanıdığı ifade edildi.

Açıklamada, “Düşman, İran halkına karşı yürütülen haksız, yasa dışı ve suç niteliğindeki savaşta inkâr edilemez, tarihî ve ağır bir yenilgiye uğramıştır” denildi.

Petrol fiyatları düşüşe geçti

ABD Başkanı Donald Trump'ın şartlı iki haftalık ateşkes ilanının ardından küresel petrol fiyatları sert düşüşler meydana geldi.

Brent petrolünün varil fiyatı yüzde 5,8 düşüşle 103,42 dolara gerilerken, ABD'de işlem gören West Texas Intermediate ham petrol fiyatı yaklaşık yüzde 8,5 düşerek 103,25 dolar seviyesine indi.

ABD hisse senedi vadeli işlemleri de ateşkes açıklamamsının ardından yükseldi.

Mesai sonrası işlemlerde Dow vadeli işlemleri yüzde 1,53, S&P 500 vadeli işlemleri yüzde 1,58 ve Nasdaq vadeli işlemleri yüzde 1,68 arttı.

Fiyatlar, buna rağmen, 28 Şubat'ta İran’a ABD-İsrail ortak saldırısının başlamasından önceki seviyelerin hâlâ oldukça üzerinde seyrediyor.